Liben Amade Liben

👑⚔️ ሊበን አመዴ(Aba Watew) አባ ዋጠው(የፈረስ ስማቸው ⚔️👑 የ19ኛው ዘመን የወሎ ኦሮሞ ኃይለኛ መሪ የንግስት መስታዎት ልጅ ነው። ★ Miky Sultan Barento ★ ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 📜 ሊበን አመዴ ሊበን (Liben Amede Liben) በ19ኛው ዘመን በወሎ የነበረ ታዋቂ የፖለቲካ መሪ ነው። በአንዳንድ የታሪክ ጥናቶች አባ ዋጠው (Abba Watew) በሚል ስም ይጠቀሳል። 🔥 በዘመነ መሳፍንት መጨረሻና በ19ኛው ዘመን የወሎ የአካባቢ ሥልጣን ትግል ውስጥ ሊበን አመዴ ሊባን ከተሳተፉ ኃይለኛ መሪዎች መካከል ይጠቀሳል። ⚔️ ከሙሐመድ አሊ ጋር የነበረው ውድድር በወሎ ውስጥ የአካባቢ ሥልጣንና ተፅዕኖ ለማጠናከር የተካሄዱ የፖለቲካ ትግሎች ውስጥ ሊበን አመዴ ሊባን ከሙሐመድ አሊ ጋር ተፎካካሪ ሆኖ ይታያል። ከሙሐመድ አሊ (ኋላ ራስ ሚካኤል) ጋር በወሎ የፖለቲካ ሥልጣን ዋና ተፎካካሪዎች ነበሩ። ከአጼ ምኒልክ ጋር የተደረገውን የሥልጣን ውድድር በኋላ ሊበን አመዴ ሊባን ተሁለደሬ (Tehuledere) አካባቢን፣ የዛሬውን ደሴና አካባቢዋን፣ እንዲመራ ተፈቀደለት። እነዚህ ውድድሮች በወሎ ውስጥ የነበሩትን የአካባቢ መሪዎች፣ የጎሳና የቤተሰብ ኃይሎች እና የንጉሣዊ ሥልጣን ግንኙነቶች በጥልቅ ያሳያሉ። ✝️ 1878 — የቦሩ መዳ ዘመን በ1878 የቦሩ መዳ ጉባኤ ወቅት የወሎ ሙስሊም መሪዎች በክርስትና እንዲጠመቁ ጫና ተደረገ። ሊበን አመዴ ሊባንም ከተጠመቁት መሪዎች መካከል ተጠቅሶ፣ “ኃይለ ማርያም” የሚል የክርስቲያን ስምና ደጃዝማች የሚል ማዕረግ እንደተሰጠው የታሪክ ምንጮች ያመለክታሉ። 🏛️ የመጨረሻ ዘመን ሊበን አመዴ ሊባን በወሎ ውስጥ ያለውን የአካባቢ ተፅዕኖ ለማስቀጠል በተለያዩ የፖለቲካ ስምምነቶችና ግጭቶች ውስጥ ተሳትፏል። በ1882 አካባቢ እንደሞተ የሚጠቁሙ ጥናቶች አሉ። ከሞቱ በኋላም የወሎ የሥልጣን ሚዛን በመቀየር፣ ሙሐመድ አሊ / ራስ ሚካኤል የራሱን የፖለቲካ ኃይል ይበልጥ ለማጠናከር ቻለ። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🧬ሊበን አመዴ ሊበን እና አባ ዋጠው ሊበን አመዴ ሊባን ⬇️ አባ ዋጠው / Abba Watew ⬇️ ከ1878 በኋላ — ደጃዝማች ኃይለ ማርያም 📌 ማስታወሻ፦ በተለያዩ ምንጮች የስሙ አጻጻፍና የማዕረጉ አቀራረብ ይለያያል። ስለዚህ “አመዴ ሊባን = አባ ዋጠው” የሚለው መረጃ ከምንጭ ወደ ምንጭ በማነፃፀር መቅረብ ይገባዋል። 📚 የምንጭ አይነቶች፦ • የኢትዮጵያ ታሪክ መጽሐፍት • የወሎ የ19ኛው ዘመን የፖለቲካ ጥናቶች • የቦሩ መዳ ታሪካዊ ምንጮች https://mikysultan.blogspot.com 🔗 https://t.me/Oromo_geography ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 💬 ጥያቄ፦ 👉ሊበን አመዴ ሊባንን እንደ አባ ዋጠው የሚጠሩት የአካባቢ የቃል ታሪክ ምን ይላል? ★ Miky Sultan Barento ★ #Libenamede #AmedeLiben