የወሎ ማመዶች ገዥ ቤት 👑🌳

🌳👑 የወሎ ማመዶች ገዥ ቤት 👑🌳 Mammädočč / Mammedoch Wärrä Himäno ★ Miky Sultan Barento ★ ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🕌 የወሎ ኦሮሞ ሙስሊም የገዥ ቤት ታሪክ በወሎ ታሪክ ውስጥ Mammedoch (ማመዶች) ከታወቁት እና ለረጅም ጊዜ ተፅዕኖ ካሳደሩት የሙስሊም የገዥ ቤቶች አንዱ ነው። ይህ ቤተ-ገዥ በተለይ ወረ ባቦ (Wara Babo)፣ ተሁላደሬ (Təhuladere) እና ወረ ሂማኖ (Wara Himano) አካባቢዎች ጋር ተያይዞ በወሎ የፖለቲካና የእስልምና ታሪክ ውስጥ ትልቅ ሚና ነበረው። የታሪክ ጥናቶች Mammedoch የሚለው ስም ከመሐመድ ዓሊ — አባ ጂቦ የፈረስ ስም ጋር እንደተያያዘ ይገልጻሉ። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 👑 የማመዶች ገዥ ቤት መሠረተ-ሥልጣን መሐመድ ዓሊ — አባ ጂቦ( አባ ጀቦ) Muhammad Ali / Abba Jibo( Aba hebo) Mohammed ⬇️ የታሪክ ጥናት አባ ጂቦ መሐመድን “the real founder of the Mammedoch dynasty” በማለት ይጠቅሳል። አባ ጂቦ መጀመሪያ ተሁላደሬንና ወረ ባቦን በቁጥጥሩ ስር ካደረገ በኋላ፣ ወደ ወራ ሂማኖ የተለያዩ ነፃ አለቆችን ወደ ሥልጣኑ አዋሃደ። በዚህም ወራ ሂማኖ የማመዶች ገዥዎች ዋና የሥልጣን መሠረት ሆነ። ስለዚህ ምንጮች Mammedoch dynasty እና Wara-Himano ruling family የሚሉትን ስያሜዎች ተለዋዋጭ ይጠቀማሉ። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🌿 የማመዶች የገዥ ቤት ተከታታይ አባ ጂቦ መሐመድ( Aba jebo) ⬇️ ኢማም አመዴ ኮላሴ ⬇️ ኢማም ሊባን አመዴ ⬇️ 🔸 አባ ቡላ ዓሊ 🔸 አባ ሙጃ አመዴ 🔸 አመዴ በሺር ከዚህ ቤተሰብ የተነሱ መሪዎች በ19ኛው ክፍለ-ዘመን የወሎን ፖለቲካ በጥልቅ ተፅዕኖ አድርገዋል። በተለይ አመዴ በሺር የወሎ ኃይለኛ መሪ ሆኖ በመታወቁ እስከ 1859 ድረስ ከቴዎድሮስ ዳግማዊ ጋር የተያያዘ የፖለቲካ ተቃውሞ አሳይቷል። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 👑 አባ ቡላ ዓሊ → ራስ ሚካኤል ኢማም አባ ቡላ ዓሊ ⬇️ መሐመድ ዓሊ Mohammed Ali ⬇️ ⭐ ራስ ሚካኤል ዓሊ ራስ ሚካኤል በሙስሊም ስሙ መሐመድ ዓሊ ይታወቅ ነበር። የአባቱ ስም ኢማም ዓሊ አባ ቡላ መሆኑ የታሪክ ምንጮች ያስቀምጣሉ። በቦሩ ሜዳ ከተፈጸመው የሃይማኖት ፖሊሲ በኋላ መሐመድ ዓሊ ተጠምቆ ሚካኤል ተባለ፤ ከዚያም ራስ ሚካኤል በመባል በወሎ ታሪክ ውስጥ ታላቅ ሥልጣን ያዘ። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 👑 ራስ ሚካኤል → ልጅ ኢያሱ ራስ ሚካኤል ዓሊ ⬇️ ⭐ ልጅ ኢያሱ (Lij Iyasu) ልጅ ኢያሱ የራስ ሚካኤል ልጅ ሲሆን በ1913 የኢትዮጵያ ዙፋን ወራሽ ሆነ። በዚህ መንገድ የወሎ Mammedoch ቤተ-ገዥ ታሪክ ከኢትዮጵያ ንጉሣዊ ፖለቲካ ጋር በቀጥታ ተገናኘ። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 📜 🌳 የማመዶች ታሪካዊ ሰንሰለት ባቦ ⬇️ ጎዳና ⬇️ ዓሊ ጎዳና ⬇️ ⭐ መሐመድ ዓሊ — አባ ጂቦ ⬇️ ኢማም አመዴ ኮላሴ ⬇️ ኢማም ሊባን አመዴ ⬇️ 🔸 አባ ቡላ ዓሊ 🔸 አባ ሚጃ አመዴ 🔸 አመዴ በሺር ⬇️ 🏛️ የማመዶች / ዋራ ሂማኖ ገዥ ቤት ⬇️ 👑 ራስ ሚካኤል ዓሊ ⬇️ 👑 ልጅ ኢያሱ ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🕌 የማመዶች ታላቅ ታሪካዊ ቅርስ የማመዶች ሥልጣን በወሎ ብቻ የተገደበ አልነበረም። በኃይላቸው ከፍተኛ ዘመን ተፅዕኖአቸው አምባሰል፣ ቃሉ፣ ቦረና፣ ወረ ኢሉ እና አማራ ሳይንት ድረስ እንደደረሰ ምንጮች ይጠቅሳሉ። ከእነሱ የተነሱ ራስ ሚካኤል እና ልጅ ኢያሱ ደግሞ የወሎን ታሪክ ከኢትዮጵያ ሰፊ የመንግሥት ታሪክ ጋር ያገናኛሉ። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 📌 የምንጭ ማስታወሻ የMammedoch ገዥ ቤት ታሪክ ከተጻፉ የወሎ ታሪክ ጥናቶች፣ ከ19ኛው ክፍለ-ዘመን ምንጮች እና ከአካባቢ የቃል ትውፊቶች ተጠቃልሎ የሚቀርብ ነው። ስለዚህ በአንዳንድ ስሞች፣ ቀናት እና የዘር ግንኙነቶች ላይ ምንጮች ሊለያዩ ይችላሉ። በተለይ፣ “ባቦ → ጎዳና → ዓሊ ጎዳና → አባ ጂቦ” የሚለውን መስመር ከ“አባ ጂቦ የMammedoch ቤት መስራች ነው” ከሚለው ጠንካራ ማስረጃ ለይቶ መያዝ ይገባል። የመጀመሪያው የትውልድ ሐረግ ከቃል ትውፊት/የተለያዩ ጥናቶች ሲመጣ፣ የአባ ጂቦ የMammedoch መስራችነት ግን በታሪካዊ ጥናት በግልጽ ተጠቅሷል። ማመዶች በጎዳና በባቦ በባቲ ወረዳ ገርፋ "ማመድ " ላይበተጀመረ። https://mikysultan.blogspot.com https://t.me/Oromo_geography ★ Miky Sultan Barento ★ የወሎ ታሪክን በምንጭ እንመርምር፤ ትውልድን በታሪክ እንዘክር! 🕌🌳👑