የአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብ

🏰🌿 የአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብ ከጃንጥራር ላንቴቢዬ እስከ እቴጌ መነን አስፋው የወሎ ኦሮሞ ታሪካዊ የቤተሰብ ሐረግ ★ Miky Sultan Barento ★ በወሎ ታሪክ ውስጥ አምባሰል (Ambassel) ከታወቁት የፖለቲካ ማዕከላት አንዱ ሲሆን፣ “ጃንጥራር (Jantirar)” የሚለው ማዕረግ ከአምባሰል ገዥ ቤተሰብ ጋር የተያያዘ ነበር። የዚህ ቤተሰብ ታሪክ በ18ኛው ክፍለ ዘመን ከሚታወቀው ጃንጥራር ላንቴቢዬ ጀምሮ በተለያዩ ትውልዶች ይቀጥላል። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🌳 1. ጃንጥራር ላንቴቢዬ Jantirar Lant-biye / Abba Biya ጃንጥራር ላንቴቢዬ በአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብ ታሪክ ውስጥ ቀደምት የሚጠቀሱ ሰው ናቸው። በተለይ የየጁ መሪ አባ ሴሩ ጉንጉል ሁለተኛ ሚስት የላንቴቢዬ ልጅ እንደነበረች የቤተሰብ መዝገቦች ያሳያሉ። ይህም የአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብና የየጁ ኦሮሞ የጉንጉል–አባ ሴሩ ቤተሰብ በጋብቻ የተገናኙ መሆናቸውን ያሳያል። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ ⚔️ 2. ደጃዝማች ቢራሌ Dejazmatch Birale 🏰 1788–1790 — ጃንጥራር አምባሰል ቢራሌ የጉንጉል መሪድ / አባ ሴሩ ጉንጉል ልጅ ነበሩ። እናታቸው ደግሞ የጃንጥራር ላንቴቢዬ ልጅ ነበረች። ስለዚህ ቢራሌ በአባታቸው በኩል ከየጁ ኦሮሞ የጉንጉል–አባ ሴሩ ቤተሰብ፣ በእናታቸው በኩል ደግሞ ከአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብ ጋር ይገናኛሉ። 🌳 የቢራሌ የአባት መስመር ሼኽ ዑመር ⬇️ ወሌ ⬇️ አብዩ ⬇️ ወሌ ⬇️ አባ ጌትዬ ⬇️ ጉንጉል መሪድ / አባ ሴሩ ⬇️ 👑 ደጃዝማች ቢራሌ 🤝 የአምባሰል የእናት መስመር ጃንጥራር ላንቴቢዬ ⬇️ ሴት ልጃቸው ⬇️ 💍 ከአባ ሴሩ ጉንጉል ጋር ጋብቻ ⬇️ 👑 ደጃዝማች ቢራሌ ⚠️ ማስታወሻ፦ ላንቴቢዬ በቀጥታ የቢራሌ አባት አይደሉም። ግን የቢራሌ እናት የላንቴቢዬ ልጅ ነበረች። ስለዚህ የላንቴቢዬ እና የቢራሌ ግንኙነት በእናት መስመር ነው። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ ⚔️ 3. የቢራሌ መጨረሻ ደጃዝማች ቢራሌ 1788–1790 የአምባሰል ጃንጥራር ከነበሩ በኋላ፣ በጋራጋራ (Garagara) በራስ አሊጋዝ ትእዛዝ ተገድለዋል። የሞታቸው ጊዜ 10 ኦክቶበር 1791 ከመሆኑ በፊት እንደነበር የታሪክ መዝገቡ ያመለክታል። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 👑 4. ጃንጥራር አስፋው ዓሊ Jantirar Asfaw Ali የአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብ ታሪክ ከቢራሌ ዘመን በኋላም ቀጥሏል። በኋላ የሚጠቀሰው የዘር መስመር፦ ጃንጥራር ላንቴቢዬ ⬇️ ሎሜ ⬇️ አሊታሽ ⬇️ ጃንጥራር ዓሊ ቦሩ ⬇️ ጃንጥራር አስፋው ዓሊ ይህ የአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብ በትውልድ መቀጠሉን የሚያሳይ የቤተሰብ መስመር ነው። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 👑 5. እቴጌ መነን አስፋው Empress Menen Asfaw የአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብ ታሪክ በ20ኛው ክፍለ ዘመን ከኢትዮጵያ ንጉሳዊ ቤተሰብ ጋር ይገናኛል። የተጠቀሰው የአባቷ የዘር ሐረግ፦ ጃንጥራር ላንቴቢዬ ⬇️ ሎሜ ⬇️ አሊታሽ ⬇️ ጃንጥራር ዓሊ ቦሩ ⬇️ ጃንጥራር አስፋው ዓሊ ⬇️ 👑 እቴጌ መነን አስፋው ይህ የዘር ሐረግ በመነን አስፋው ሕይወት ታሪክ ውስጥ በ“Genealogy of Her Father, Jantirar Asfaw” በሚል ክፍል የተመዘገበ ነው። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🌿 6. የአምባሰል ጃንጥራር የቤተሰብ ሐረግ — በአጭሩ 🏰 የቀድሞው መስመር ጃንጥራር ላንቴቢዬ አባብያ ⬇️ ሴት ልጃቸው ⬇️ 💍 አባ ሴሩ ጉንጉል ⬇️ 👑 ደጃዝማች ቢራሌ ⬇️ 🏰 ጃንጥራር አምባሰል — 1788–1790 👑 የኋለኛው መስመር ጃንጥራር ላንቴቢዬ ⬇️ ሎሜ ⬇️ አሊታሽ ⬇️ ጃንጥራር ዓሊ ቦሩ ⬇️ ጃንጥራር አስፋው ዓሊ ⬇️ 👑 እቴጌ መነን አስፋው ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 📜 ዋና የታሪክ ምንጮች 🔹 RoyalArk – Ethiopian Royal Genealogies የአባ ሴሩ ጉንጉል፣ የቢራሌ እና የአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብ ዝምድናን ለመከታተል የሚጠቅም ምንጭ። 🔹 The Biography of Empress Menen Asfaw የጃንጥራር አስፋው ዓሊ የቤተሰብ ሐረግን እና ከእቴጌ መነን ጋር ያለውን የዘር ግንኙነት ለመከታተል የሚጠቅም ምንጭ። ━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🏇 የመጨረሻ ቃል አምባሰል ታሪክ የአንድ ተራ ምሽግ ታሪክ ብቻ አይደለም። የጃንጥራር ላንቴቢዬ ስም፣ የደጃዝማች ቢራሌ የአምባሰል ገዥነት፣ የጃንጥራር አስፋው ዓሊ የቤተሰብ መስመር፣ እና የእቴጌ መነን አስፋው ታሪክ፣ የአምባሰል ጃንጥራር ቤተሰብ ታሪክ ከወሎ ኦሮሞ የፖለቲካ ታሪክ ጋር ለረጅም ጊዜ የተያያዘ መሆኑን ያሳያል። 🏰 ላንቴቢዬ → ቢራሌ → አስፋው ዓሊ → መነን https://mikysultan.blogspot.com https://t.me/Oromo_geography የወሎ ኦሮሞ ታሪክ በምንጭ፣ በዘር ሐረግና በትውልድ ይቀጥላል። 🌿🏇 #ወሎ #ወሎኦሮሞ #አምባሰል #ጃንጥራር #Jantirar #Ambassel #WolloHistory #OromoHistory #DejazmatchBirale #AbbaSeru #LantBiye #MenenAsfaw