ደጃዝማች ገረሱ ዱኪ — “አባ ቦራ”

🇪🇹⚔️ ደጃዝማች ገረሱ ዱኪ — “አባ ቦራ” 🛡️ የምዕራብ ሸዋ ታላቅ አርበኛ ★ Miky Sultan Barento ★ 📜 ጣሊያን ኢትዮጵያን በወረረች ጊዜ አርበኛው ጀግና የኦሮሞ ልጅ ገረሱ ዱኪ ወደ ሰሜን ዘምተው በተንቤንና በማይጨው ግንባሮች ከወራሪው ጣሊያን ጦር ጋር ተዋጉ። 📜 ደጃዝማች ገረሱ ዱኪ (አባ ቦራ) በፋሺስት ጣሊያን የኢትዮጵያ ወረራ ወቅት በአርበኝነት ትግል ከታወቁ የምዕራብ ሸዋ የትጥቅ ትግል መሪዎች አንዱ ነበሩ። 👶 ልደትና የልጅነት ዘመን ገረሱ ዱኪ በወሊሶ አካባቢ በሚገኘው ማሩ በተባለ ቦታ ከአባታቸው ዱኪ ጉልማ እና ከእናታቸው ወርቄ ኤልሞ መወለዳቸው ይጠቀሳል። ⚔️ ከሰሜን ዘመቻ እስከ ምዕራብ ሸዋ አርበኝነት የኢትዮጵያ ጦር ከጣሊያን ጋር በተዋጋባቸው የሰሜን ግንባሮች ገረሱ ዱኪ ተሳትፈዋል። በተንቤን የመጀመሪያና የሁለተኛ ጦርነት እንዲሁም በማይጨው ጦርነት እንደተዋጉ ተመዝግቧል። አዲስ አበባ በጣሊያን ከተያዘች በኋላ ገረሱ ወደ ትውልድ አካባቢያቸው ወሊሶ–ምዕራብ ሸዋ ተመልሰው የአርበኝነት ትግላቸውን አደራጁ። በአካባቢው ሕዝብን በማሰባሰብ የጣሊያንን ወረራ ለመቋቋም በርካታ የጦር እንቅስቃሴዎችን መሩ። 🛡️ የአርበኝነት ትግሉ የገረሱ ዱኪ እንቅስቃሴ በወሊሶና በዙሪያው ብቻ የተወሰነ አልነበረም። በምዕራብ ሸዋ የተለያዩ አካባቢዎች ተንቀሳቅሰው የጣሊያንን ወታደራዊ መዋቅር ለመቋቋም ተዋጉ። በ1937 እ.ኤ.አ. በወሊሶ አካባቢ በጣሊያን ወታደሮች ላይ የተፈጸመ ጥቃት ከገረሱ ዱኪ ጋር የተያያዘ ታዋቂ ክስተት እንደነበር ምንጮች ይጠቅሳሉ። በዚያን ዘመን የገረሱ ዱኪ የአርበኞች እንቅስቃሴ እየጠነከረ ሄደ። አንዳንድ የታሪክ ዘገባዎችም በአካባቢው ከፍተኛ የሕዝብ ድጋፍ እንደነበራቸው ያስረዳሉ። 🇪🇹 የገረሱ ዱኪ ትልቁ ሚና የገረሱ ዱኪ ታሪክ በተለይ የሚታወሰው የአካባቢ ሕዝብን ከአርበኝነት ትግል ጋር በማስተባበር ነው። የአርበኞች ትግል ከጣሊያን ወታደራዊ ኃይል ጋር የተደረገ ብቻ ሳይሆን የሕዝብ ድጋፍ፣ መረጃና የአካባቢ እውቀት የትግሉ አካል ነበሩ። 🏛️ ከነፃነት በኋላ ኢትዮጵያ በ1941 እ.ኤ.አ. ከጣሊያን አገዛዝ ነፃ ከወጣች በኋላ ገረሱ ዱኪ የደጃዝማች ማዕረግ እንዳገኙ ይገለጻል። በኋላም የአርሲ፣ ጋሙ ጎፋ እና ኢሉባቦር አስተዳዳሪ ሆነው እንዳገለገሉ ታሪካዊ ማጣቀሻዎች ይጠቅሳሉ። ከዚያም በኢትዮጵያ ኢምፔሪያል ፓርላማ ሴናተር ሆነው እንዳገለገሉ ይመዘገባል። 📅 ሰኔ 7 ቀን 1966 እ.ኤ.አ. ገረሱ ዱኪ ሞቱ፤ በትውልድ ከተማቸው ወሊሶ መቀበራቸው ይገለጻል። ✍️ በአጭሩ 🔗 https://mikysultan.blogspot.com 🔗 https://t.me/Oromo_geography ገረሱ ዱኪ (አባ ቦራ) ከሰሜን የጦር ግንባር እስከ ምዕራብ ሸዋ የአርበኝነት ትግል ድረስ የተሳተፉ፣ በኋላም የደጃዝማች ማዕረግ ያገኙ የኢትዮጵያ የአርበኝነት መሪ ነበሩ። የእርሳቸው ስም ዛሬም በወሊሶና በምዕራብ ሸዋ የአርበኝነት ታሪክ ጋር ይያያዛል።